Friday, February 17, 2017

ярих хэрэгтэй, ярихыг хүссэн бүхнээ дотроо уудлан ярилц найз минь... by Сэтгэл Зүйч Г.Наранбаатар

Уурлах нь, уйлах нь, анхаарал хүсэх нь, тэр бүү хэл орилох нь ч буруу зүйл биш. Харин юу нь буруу гээч? бүгдийг дотроо хадгалах нь, өөрийгөө буруутгаж, бусад хүн төрөлхтөний л адил алдаа гаргасаныхаа төлөө өөрийгөө шийтгэх нь буруу. Хэнтэй ч ярилгүй, хамаг зовлонгоо өөртөө хадгалах нь буруу. Тиймээс ярих хэрэгтэй, ярихыг хүссэн бүхнээ дотроо уудлан ярилц найз минь...
by Сэтгэл Зүйч Г.Наранбаатар

Айлын ганц болохоор багаасаа л ганцаараа тоглож, өөрөө өөрийгөө саатуулдаг байлаа. Арай нэг ухаан орж эхлэсэн цагаас хойш бол, өглөө сэрэхэд гэртээ ганцаараа, ээж дэрний хажууд "өглөөний цайг нь бэлдээд тавьчихсан байгаа, тэдэн цагт ирнэ, хэрэг битгий тариарай, өлсвөл хөргөгчинд ийм юм байгаа" гэсэн захиаг заавал нэг жижиг шокладтай хамт тавьчихсан байдагсан. 4настайдаа уншиж бичиж сурсан болохоор тэгээд захиа бичээд үлдээчихдэг их амар байждээ. Цэцэрлэгт явдаг байх үеийн талаар ерөөсөө ой санамжинд байдаггүй нь их сонин. Зураг хараад л, аан би ийм цэцэрлэгт явдаг, ийм найзуудтай байсан юм байна гэхээс, бодитоор огт санадаггүй, зөвхөн гэртээ гацаараа байдаг байсан үеээ л санадаг. Бодвол цэцэрлэг амарсан үед л ганцаараа үлддэг байсан болов уу.
Ингэж ганцаараа байсаар байгаад ер нь дотроо элдэв бодол, "тухайн үеийн хүүхдийн асуудал, шаналалаа" түгжээд өнгөрөх нь их байдаг байсан ч, томрохын хэрээр эмэгтэй хүн чинь тэгээд л хов базаж эхлэнэ. Гэхдээ, бас л өөрийнхөө асуудлын талаар барагтаа ам нээдэггүй, ер нь миний "хувийн" амьдрал, асуудал байхад чинь өөрөө хэлэхээс нааш асууж шалгаадаг хүмүүст ч дургүй.
Харин, Японд ирээд ганцаараа нэг өрөөнд амьдарч эхлэхэд хамт ирсэн үеийнхээс маань дүүтэй хүүхдүүд нь дүүгээ санаж эхлэнэ. Би хажууд нь эцэг эхээсээ өөр санаад байх хүн багатай, сэтгэл санаагаар унах нь арай л бага байсан байх. Харин, амьдраад явж байхад чинь юу эс тохиолдохов дээ, шинээр найзлаж эхэлсэн гадаад найзуудад минь ч яг адилхан л бэрхшээл тулгарна, найзууд маань өөрсдийн бэрхшээлээ ам нээж хэлэхэд нь хөөх яг адилхан л асуудалтай байгаа юм байна гэж билээ. Тэгэхээр энэ яг гадаадад ганцаараа байгаа хүмүүст тулгардаг асуудал байх нь гэж бодоод хоорондоо санаа оноогоо хуваалцана. Ингэж бараг анх удаагаа өөрийн асуудлаа хэлж яриад дотор онгойдог юм байна гэдгийг мэдэрсэн гэж боддог. Мэдээж урьдын адил барагтаа хүнд асуудлаа тэр бүр дэлгээд байхгүй л дээ. Ярьж болох хүн, болохгүй хүн гэж байна. Өөрийн хувьд энэ хүнд би ийм зүйлийн талаар ярьж болно гэж бодсон хүндээ л юу бодож, юу тулгарч байгаагаа тоочоод хэлэхэд нэг сайхан онгойгоод л явчихна даа. Тийм болохоор өөрийн ярьж болно гэж итгэсэн дотны найздаа нэг сайхан доторхоо уудлаад гаргаж байх хэрэгтэй юм шиг байгаан. Хааяа тэрнийгээ тэгээд ид стресстсэн, гол хэрэгтэй үедээ мартчихна өө. Дотроо л стресстээд л албатай юм шиг ганцаараа есөн шидийн юм бодоод л таг болчихно шт. Тэр үед л яг найзууд хэрэгтэй үедээ хүрч ирж, хүүе хаая чи минь яаваа, сонин хачин юу байнаа гээд л хүрээд ирнэ. Тэр найзууддаа үнэхээр их баярлаж явдаг юм шүү! :)
Хэрвээ ямар нэг зүйлд санаа зовж, асуудалтай тулгарсан бол зөвхөн дотроо эргэлдэж суулгүйгээр хамгийн ойр байдаг тухайн асуудлыг чинь ойлгож сонсож чадах найзруугаа заавал холбоо бариарай! Заавал тэр асуудлаа шийдэх арга замыг л олох шаардлагагүй ээ, зүгээр л гаргаад хэлэх хооронд сэтгэл тэр хэмжээгээрээ бага ч гэсэн хөнгөрдөг юм болов уу даа..

Saturday, November 26, 2016

"Something that belongs to you" by Roald Hoffman (Ноён Хоффман багшийн өөрийн амьдралаас сэдэвлэсэн жүжиг)

 2016.11.05-ны Бямба гарагт химич, Нобелийн шагналт ноён Хоффманы Дэлхийн 2-р дайны үед туулж гарсан амьдралынх нь талаар жүжгийг үзэх боломж гарсан юм. Уг жүжиг нь эхлэхдээ, бурхан ба хэд хэдэн сахиусан тэнгэрүүдийн хоорондох харилцан яриагаар эхлэнэ.
 Бурхан хүнийг бүтээх үү? эс бүтээх үү? гэж эргэлзэж, үнэн бодит байдал болон, хайр, амар амгалан гэх зэргээр нэрлэсэн сахиусан тэнгэрүүд өөрсдийн санал бодлоо хуваалцана. Мэдээж хэрэг санал нийлэх болон зөрөх байдлаар үнэн бодит байдлын сахиусан тэнгэр хэт их сэтгэлийн хөөрөлд орсны улмаас үгүй болж одно. Гэхдээ бас энэ дундаа жижигхээн сахиусан тэнгэрийн хошигнол яригдана.
"Нэг өдөр цэнхэр сахиусан тэнгэр загасны толгой идэж байхад улаан сахиусан тэнгэр ирээд асуужээ.
-Хүе цэнхэр сахиусан тэнгэрээ, та нар цэнхэрүүд яагаад ухаантай байдаг юм бэ?
-Өө, тэр чинь бид энэ загасны толгой иддэгээс болж байгаамөө. Харж байна уу? энэ чинь толгой шүү дээ. Хэрэв чи хүсвэл би чамд 18 купекээр зарж болно шүү. гээд 18 купекээр зарсны дараа худалдаачин, загас 5 купекээр зарна гээд зөрж өнгөрөв.
Улаан сахиусан тэнгэр уурлаж,
-Цэнхэрээ чи намайг хуурсан байна шдээ, энэ чинь бүтэн загас нь 5хан купек гэж байна. гэхэд,
-Харж байна уу? Чи аль хэдийн ухаантай болчихож гэсэн гэнэ." Үүнйг сонссон нэг сахиусан тэнгэр: Наадах чинь Еврей-чүүдийн талаар онигоо юмуу? гэснээр эргээд бурханы ярианд оролцоно. Эцэст нь бурхан хүмүүсийг бүтээхийн зэрэгцээ, үгүй болж одсон үнэнийг өөрсдөөр нь хайлгахаар шийдэж, үйл явдал Дэлхий дээр өрнөнө.
 Энд би мэдээж хэрэг жүжгийг тэр чигээр нь бичихгүй болхоор хэрэв сонирхож байвал өөрөө хайж олоод номыг нь ч юмуу уншхыг санал болгоё. Жүжигт Хоффман багшийг Эмиль, эхийг нь Фрида гэх бөгөөд, бодит байдлыг тэр чигээр нь буулгахад илүү төвөгтэй байсан тул өөрийн төрсөн дүүг жүжигт огт дурдаагүй гэх мэтээр өөрчилж, нэрсийг өөрчилсөн гэнэ.
 Хоффмангуай нь 1937 онд Польш улсын Злочев буюу одоогийн Украйны нутаг дэвсгэрт төрсөн бөгөөд, дайны дараа 1949 онд Америкт шилжиж ирсэн байна.
  Фрида 1911 онд төрсөн бөгөөд, тухайн үедээ Австри-Унгарын нутаг дэвсгэрт, Оростой хил залгаа Украйн, Польш болон Еврей үндэстнүүд холилдон амьдардаг газар төрсөн Еврей хүн юм. Түүний дараа Дэлхийн 1р дайн өрнөж, 1937 онд Эмиль-г төрөх үед Польш улсын харьяа болсон байжээ. Харин, Дэлхийн 2р дайны үеэр Польш улс нь Нацис-Герман болон Зөвлөлт холбоот улсад хуваагдаж, Германд хамрагдаж байснаа, 1945оноос Зөвлөлт Холбоот улсын хэсэг, социалист Украйн улс болж хувирсан байна.
 Бодит амьдрал дээр Хоффмангуайн хувьд 11настайдаа Америкруу дүрвэх үедээ засаг солигдохын эрхээр аль хэдийн 5 улсын хэлийг сурч амжсан байжээ.
  Жүжгээс сэтгэлд шууд тусахаар, гүн үлдсэн зүйлсийг санаж байгаагаараа дурсаад явья.
1. Айлын дээвэрт, бага насны хүүхэд арай гэж эгц зогсохуйц өндөртэй хэсэгт, цонхыг нь битүүлээд, нарны гэрэл сиймхийгээр нь сүүмийж тусахуйц жижиг завсар гаргасан нуувч. Тэнд ер нь, хүн бүтэн 15сар амьдрахдаа юу хийж болох вэ? Эмилийг уйдаахгүйн тулд эх нь аль болох чадхаараа л хичээл заадаг байжээ. Ялангуяа тэдэнд байсан Атлас-ыг ашиглаад бараг дэлхийн газрын зургийг нэгд нэггүй нь цээжлүүлсэн байна. Мөн үлгэр, зохиолуудыг маш олон удаа ярьж өгч тэрнээсээ асуулт асуудаг байсан байна.
 Ер нь хүн өөрийгөө хөгжүүлэх юмсан, юм сурах юмсан мэдэхсэн гэдэг хүсэл нь боломж бололцоо хязгаарлагдмал байх тусам ихээр ундарч байдаг юм болов уу? гэж бодлоо. Жүжгийн энэ хэсгийг үзэх зуур бас нэг хичээл дээр Африкийн ядуу оронд биеэ үнэлж амь зогоодог эмэгтэйгээс авсан ярилцлагад, "Би сургуульд сурмаар байна. Компьютерийн талаар мэдлэгтэй болмоор байна." гэж ярьж байсан дүр зураг шууд л нүдний өмнүүр харагдаж байлаа. Бид чинь юу юунаас илүү сурах, өөрийгөө хөгжүүлэх эрх чөлөөгөөр бүрэн хангагдаад сууж байгаа азтай хүмүүс юм даа...
2. Жүжгийн маань гарчиг нь "Something that belongs to you" буюу "Энэ бол таны юм" гэсэн байгаа. Жүжигт Эмиль болон Фрида нарыг дээвэртээ нууж байсан Украйн айлын тухайн үед бага настай байсан охин нь нас барсан эхийнхээ эд хэрэгсэл дундаас эхийнхээ биш алтан бөгжийг олсныгоо Фридад буцааж өгхөөр ирдэг. Ингэхдээ, тэрээр 2сарын өмнө Эмильд захидал илгээх бөгөөд, Эмилийн охин ч сургууль дээрээ дайны талаар бодитой өгүүллэг бичих болсноор энэ гэр бүлийн дайны үеийн дурсамжууд нь сэргэж эхлэх юм.
 Үүний дараа, бөгжийг авч ирсэн Аннад Фридагийн зүгээс энэ бөгж бол та нарынх юм шүү дээ гэж хэлээд хүлээн авахаас татгалзана. Учир нь, тэд нуугдахын тулд хамаг үнэтэй цайтай бүх зүйлээрээ төлбөр төлдөг байжээ. Мөн Америкруу дүрвэснийхээ дараа ч тэр төлбөр төлсөөр байж.
 Фридагийн хувьд, Украйнчуудыг "алуурчид" гэж нэрлэх бөгөөд, үүний шалтгаан нь, хамгийн анх Нацистууд нэвтрэн орж ирэх үед тэдэнд Еврейчүүдийг ялгаж танихад хэцүү байсан гэнэ. Харин үүнд нь Украйнчууд тусалж, Еврейчүүдийг барьж өгдөг байсан. Үүнд бас нэг зангилаатай асуудал нь, 1941оны үеэр Оросууд Украйнчуудыг барьж олноор нь хөнөөх үед нэг тусгай нэртэй нууц явуулын бүлэг ажиллаж байсанд нь ихэнхи нь Еврейчүүд байсан гэж Украйнчууд үздэг гэх. Гэхдээ, Эмиль болон Фридагийнхаар бол тэр бүлэгт яг адилхан Украйнчууд ч мөн байдаг байснаас гадна, ихэнхи нь Еврейчүүд бол байгаагүй гэх. Украйнчуудын хувьд, зарим нарийн учрыг мэдэхгүй, аль эсвэл хэт шуурдаг хүмүүс нь Еврейчүүд л Украйнчуудыг барьж аллаа гэсэн үзэл тархсны улмаас Украйнчууд Еврей нарыг алж, барьж илрүүлэх зэргээр хариугаа авч байсан байна. Гэтэл тэр дундаа хэдэн мянган Еврей нарыг нууж(мэдээж мөнгө, нөхөрлөл, сайхан сэтгэл гээд олон шалтгаантайгаар) байсан хүмүүс ч бас байсаар ирсэн учираас бүх Украйнчуудыг алуурчид гэх нь ч мөн өрөөсгөл болох юм. Энэ жүжиг яг энэ сэдвийг голлож хөндсөн байгаа.
3. Эмилийн эцэг нь яасан бол гэж бодож байгаа байх. Эмилийн эцэг Даниел нь инженер хүн байсан бөгөөд, Германчуудад тухайн үедээ гол ажлыг нь хийж өгч чадахаар чадварлаг ажиллах хүчин байж.
 Дайны өмнө, дээр дурдсанчлан Украйн, Польш, Еврей үндэстнүүд холилдон амьдардаг байсан энэ хотод, оюутан үеийн Даниелийг Польшууд зодож, тарчлаадаг байжээ. Зөвхөн Даниел ч биш, Еврей оюутнуудыг Польш оюутнууд гадуурхан, зодож зүхэхээс гадна, автобусанд ч тэдэнд зориулсан тусгай суудал байдаг байсан байна. Польшуудын хувьд "тодорхой учир шалтгаангүйгээр зүгээр л" Еврейчүүдийг үзэн яддаг байсан гэх. Харин дайны үеэр Германчуудад хэрэгцээтэй сайн инженер байсныхаа тулд арай чөлөөтэй байж чадсан Даниел тэр боломжоо ашиглаад олон Еврей найзууддаа туслан, буу зэвсэг олж өгдөг байсан бөгөөд эцэст нь Германуудад тарчлуулж нас барсан байх.
 1992онд дайныг эргэн санаж байгаа Фриеда "Тухайн үедээ надад БААТАР биш, эр нөхөр минь хэрэгтэй байсан юм. Тэр хүнд чи бид 2оос илүү, тэдгээр найзууд нь чухал байсан. Би түүнийг хэзээ ч өршөөхгүй" гэж хэлдэг нь ямар их зовж шаналсан, үр хүүхдээ, үлдсэн гэр бүлээ дайны үед яаж амьд үлдээх вэ гэдэг бүх ачааг өөрийн нуруун дээр үүрсэн эмэгтэйд л төрөх сэтгэгдэл боловуу гэмээр...
4. Эмиль, Фриеда хоёроос гадна Фриедагийн ах нь ч мөн дээвэрт нуугдаж байсан бөгөөд, дайны үеийн дурсамжаас нь Эмильд бүдэг бадаг санагдах бас нэг жаахан охин санаанд нь бууна. Тэр охин хэн болох, юу тохиолдсон талаар тодруултал, Фриедагийн ахын төрсөн охин бөгөөд хэтэрхий жаахан байсан учираас шөнө уйлж орхижээ. Түүнээс нь болоод баригдана гэж айсандаа залуу Польш гэр бүлд өргүүлэх боловч, дайны дараа сураглаваас гэр бүлээрээ алуулсан байж... Дайн гэдэг зүйл хүнд ямар хэцүү сонголтыг тулгаж болохын нэг жишээ нь энэ юм болов уу?

Энэ мэтээр, яг өөрт болон өөрийн гэр бүлд тохиолдсон хүнд хэцүү зовлонгоо олонд дэлгэж, жүжиг болгон бичээд тэр жүжгээ үзэж суусан ноён Хоффмангуайд ямар сэтгэгдэл төрсөн бол? Жүжгийг үзэх явцдаа, дууссаны дараа ч "Яаж? Яаж энэ бүхнийгээ нэгд нэгдгүй эргэн санаж, дурсан бичиж чадсан юм болоо? Тэр их хүч, зориг тэвчээр, зовлон шаналалыг над мэт хүн яаж ч мэдэх билээдээ?" гэсэн сэтгэгдлээр дүүрэн. Тэдгээр дайныг үзэж туулсан хүмүүст яаж ч тусалж дэм болж чадахгүй ч гэсэн нэг сайхан чанга тэврээд, энэ дэлхийд та минь ганцаараа биш юм шүү гэж хэлмээр.. Мөн Хоффмангуайн хувьд гэвэл магадгүй тэр, өөрийн туулсан амьдралаа хуваалцах аргаар "та бүхэн миний дахиж битгий л ийм гай зовлонг хүмүүст амсуулаарай даа" гэж захиа юм болов уу даа гэж бодогдоно.

Saturday, October 15, 2016

2016.10.15 Шинэ мэдээ, сонин сайхнаасаа хуваалцая

 За тэгэхээр зун 2 долоо хоногийн хугацаанд дадлага хийгээд ирсэн бол энэ удаад 1өдрийн дадлага гэдэг юманд хамрагдаж үзэхээр болсон билээ. Зуны дадлага маань яг миний мэргэжилтэй шууд холбоотой бол биш байсан бөгөөд, энэ удаа өөийн сурч буй мэргэжилтэйгээ холбоотой хагас дэмжуулагч, янз бүрийн сэнсор мэдрэгч, LED гэрэл зэргийг хийдэг үйлдвэрлэгч компанитай танилцах юм л даа. Японд 1өдрийн дадлага гэж нэрлээд голдуу компанийхаа үйл ажиллагаатай оюутнуудыг танилцуулах ийм төрлийн дадлагууд ч бас их байдаг. Хичээл эхэлчихсэн үед урт хугацааны дадлагад оюутнууд оролцох боломжгүй учраас тэр юм боловуу.
 Ингэхэд намайг дадлага хийгээл энд тэнд яваад байгааг бодвол төгсөөд шууд ажиллах гээд байна уу гэж бодох хүмүүс ч байгаа байх. Миний хувьд төгсөөд хаана юу хийхээ шийдэх нэг арга зам болгож дадлага хийе гэж шийдсэн юм. Бодитоор мэргэжлийн салбарт, үйлдвэрлэгч компаниудад гэх мэт ажиллаж байгаа хүмүүстэй харилцан, ер нь ямархуу орчин нөхцөлтэй байдгийг бас судлах зорилготой. Тэгээд цаашдаа мэргэжлээрээ үргэлжлүүлж сурах уу, хэрэв сурвал аль чиглүү түлхүү анхаарсан нь дээр вэ гэдгээ шийднэ дээ хэхэ. Одооноос л жил хагасын дараахаа бодоод яах бол гээд л явж байна.
 Дадлагын хувьд ийм байж. Харин хичээл эхлээд 2 долоо хоногийг үдээд сууж байна. Энэ жилийн хувьд урьдынхаасаа харьцангуй хичээл багатай өнгөрөөж байгаа хэдий ч, тэр хэмжээгээрээ дадлага, бас бус хичээлээс гадуурх ажил маань байж л байна. Хоёрдугаар курст байхдаа Англи хэлний клубын даргыг хийж олон уралдаан тэмцээний удирдах зөвлөл, бэлтгэл ажил гэх мэтийг хийж ирсэн бол энэ удаад Шинэ Монгол Ахлах Сургуулийнхаа төгсөгчдийн сэдэж эхлүүлсэн Шинэ Монгол - Ирээдүй Сан гэх сангийн ажлыг хариуцаж ажиллахаар боллоо. Дөнгөж өчигдрөөс л шууд өмнөх ажлын багийнхантай анхны уулзалт хуралд оролцоод, шинээр энэ жилээс бүрдүүлэх ажлын багийнхныгаа цуглуулах үүрэг даалгаврыг аваад сууж байна даа. Яахав өдийг хүртэлх явц байдлыг хөндлөнгөөс харж, дүгнэж ирсний хувьд, бусад Япон оюутнуудтай хамтарч олон ажил хийж байсан туршлагаасаа бас хуваалцаад бага зэргийн шинэчлэлт, хөдөлгөөн оруулмаар санагдаж байгаа. Гайгүй болох байгаа гэж найдаад л их өөдрөг байгаашт хэхэ.
 Хичээлийн хувьд, энэ улирлаас туршилтын заавар сурах бичиг маань Англи хэл дээр болсон бөгөөд, ямар азаар их сургуульд орсноосоо хойш л Англи хэлд анх удаа дуртай болж, өөрөө хичээллэж эхэлвээ гээд баярлаад сууж байгаа. Бас заавал аль нэгийг нь сонгох ёстой нийгмийн ухаан талын хичээл дээрээ Аккаунтингийн хичээлийг сонгочихгүй юу. Тэгсэн чинь санасныг бодвол надад үнэхээр энэ Аккаунтинг чинь сайн тохирох эд бол биш юм байна гэж бодогдсон. Гэхдээ нэгэнт л сонгосноос хойш яая гэхэв сайн анхаараад л сонсоод байхаас хэхэ. Бусад хичээлийн хувьд дийлэнхи нь өдий хүртэл хичээлийг нь авч байсан багш нар болохоор багшийнхаа арга барилыг нь ч мэддэг болчихсон, амар юм билээ.
 Ойрын үеийн аж байдал маань нэг иймэрхүү л байна даа. :) 
 Одооноос ер нь тэгээд гэр-сургууль-гэр маршрутдаа орчих болохоор нөгөө нэгдэх, хоёрдох, энэ долоо хоног, дараа долоо хоног гэдэг л үгийн сантай хуваарьтаа шилжиж байна даа.

Wednesday, September 28, 2016

Дадлага-2

 Энэ удаа дадлагынхаа агуулгаас бага зэрэг дурдангаа, бодогдсон бодлоосоо хуваалцая гэж бодлоо.
 Сүүлийн үеийн авто машин гэдэг чинь маш жижигхэн компьютер суулгачихсан, тэрүүгээрээ удирдаад явж байдаг гэж мэдсэн үү? хэхэ би лав бүрэн өөрөө удирдлагатай машин биш л бол компьютер суулгачихсан байдаг юм гэж мэдээгүй л явж байлаа. Нэг л нөгөө байдаг механик юм шигээ санаад л..тэгсэн орчин үед чинь жирийн өөрөө жолоодоод явж байсан ч компьютерээр удирдаад явж байдаг юм байна.
 Дадлагаа бид нар 15уулаа 6 багт, ялгаатай үүрэг даалгавартайгаар гүйцэтгэхээр боллоо л доо. Тухайлбал, машины хөдөлгүүрийн удирдах төхөөрөмж(engine ECU гэж нэрлэдэг)-ийн зарим программыг шалгах, камер болон бусад мэдрэгчээр машины ойр орчмыг таньж мэдэрдэг төхөөрөмж, программ(eyesight гэж нэрлэсэн бөгөөд үйлчлүүлэгч үйлдвэрлэгч компаниасаа шалтгаалаад ниссан, тоёота гэх мэт, төстэй төхөөрөмжийг өөрөөр нэршилнэ)-тай хамааралтай ажил болон, хөдөлгүүрийн шаталтын процесстой хамааралтай зарим тооцоог хийх гэх мэт агуулгатай байлаа.
 Вьетнам явахынхаа өмнөх 3 өдөрт нь бага зэргийн Engine ECU-тэй танилцах хичээлд сууж, ажиллах зарчимын ерөнхий тайлбарыг сонсов. Тэгээд тайлбарлаж байх явцдаа компанийхаа ажлын талаар ч ярьсан юм. Машин үйлдвэрлэгч компаниуд буюу үйлчлүүлэгчид нь ийм хүчин чадалтай, ийм зүйл дээрээ илүү анхаарсан хөдөлгүүртээ программыг нь бичүүльеээ гэж хүсэлт ирүүлдэг бөгөөд илүү нарийн ажиллах горимыг нь хоорондоо ярилцаж том прожект ажлаа төлөвлөдөг гэнэ. Хаанахын ямар цаг агаартай улс орон, нөхцөлд гаргах автомашин бэ гэдгээс нь шалтгаалаад мэдээж өөр нөхцөлд нь тааруулсан программаа хийнэ л дээ. Гол асуудал юу вэ гэхээр, жишээ нь Энэтхэгт гаргах гэж байгаа машин байвал Япондоо гаргаж байгаа машинтайгаа харьцуулахад илүү утаатай байдаг гэх. Учир нь, яг Японд шинээр гаргаж байгаа машиныг тэр стандартаар нь Энэтхэгт гаргая гэвэл ашиглагдах технологи, хэрэгслээсээ шалтгаалаад үнэтэй байдаг болохоор Энэтхэгт авах хүн байхгүй. Тийм ч учраас тухайн улсынх нь стандардад нь л тааруулсан бүтээгдэхүүнээ хийдэг гэнэ. Хэр хэмжээгээр, техникийн чадвар нь ямар ялгаатай байх зэрэг нь мэдээж үйлдвэрлэгч компаний өөрсдийнх нь шийдэх асуудал бөгөөд Bosch-д бол зүгээр л хүсэлтэд нь нийцсэн програмаа гаргах л чухал. Нэг талаар үнэхээр эдийн засгийн хараанд байх нь арга ч үгүй юм даа гэж бодогдох ч, нэг л дэлхийг бохирдуулж байгаам л даа. Хэцүү ч юм даа л гэж бодогдохын зэрэгцээ ер нь энэ том том үйлдвэрлэгч компаниудад Монголд зориулсан гэх машин байдаггүй ч байж магадгүй гэх бодол зурс хийлээ. Манай багийн хувьд EngineECU зэрэг(олон төрлийн ECU байдаг) дээрх зарим программын жижигхээн хэсгийг шалгах байсан бөгөөд Дадлага-1-д товч дурдсан болно.
 Бас нэг сонссон юм нь, Японд гаргаж буй машинуудад Chassis system control буюу eyesight ашигласан байх нь их. Энэ нь юу юм гэхээр, хурдаа автоматаар тохируулах системийг хэлж байгаа юм. Eyesight нь ойр орчноо мэдрэх гэж би хэлсэндээ, энэ контрол системийг асаах эсэх нь жолоочийн өөрийн дур ч, асаасан үед тохируулсан программын дагуу урд талын машины зай болон бусад гадны нөлөө зэргийг мэдэрсний дүнд хурдны хязгаарыг тогтоох бөгөөд, жолоочийн хариуцлага(дарамт?)-ыг багасгаж, удаан хугацаагаар жолоо бариад ядрах болон багахан анхаарал сарнисан ч "гайгүй" гэсэн үг юм. Японоос бусад улсад хэрэглэгчид eyesight-ийг нэг их үнэлдэггүй юм болов уу гэж бодогдсон нь их сонин санагдсан. Яагаад гэхээр адилхан Nissan, Toyota байлаа ч, барууны оронд гаргаж байгаа авто машинаас илүү Японд гаргаж буй авто машинд eyesight байх нь элбэг бөгөөд хэрэглэгчдийн чиг хандлага нь тийм байдаг гэлээ. Барууныхан илүү их давхих дуртай юм болов уу? хэхэ юу ч гэсэн дадлагын агуулга бас нэг талаасаа ийм байлаа.

 Харин дадлага хийхээс өмнө хальт бодогдож байсан ч, дадлагаар бүрэн ойлгож ухаарсан юм гэвэл, орчин үед яах аргагүй программчлал хамгийн их эрэлт хэрэгцээтэй, хамгийн чухал зүйл болоод байгааг бүр үнэхэээээр өдөр ирэх тусам ойлгож, мэдэрч байнаа. Бүх зүйл автомат, өөрөө удирдлагатай болж байгаагийн хэрээр тэр хэмжээний мэдлэг боловсролтой IT-гийн инженэрүүд хэрэгцээтэй болж байна. Тийм болохоор хэрвээ одоо цаашид ямар мэргэжлээр сурахаа шийдэж ядаад гайхаж байгаа, тооцоолон бодохдоо сайн, эсвэл дуртай хүүхэд байвал шууд IT-гаар сураарай л гэж хэлмээр байна. Яах юм? Монголд чинь зөндөө л асуудалтай, эдийн засаг ч хямраад хэцүү байнашт. Ядуурал нүүрлээд, түүнийгээ дагасан элдэв гэмт хэрэг, бүтээн байгуулалтын асуудал гээд нийтээрээ хамрагдаж хямраад байна шт. Тэр асуудлуудыг дан ганц алт эрдэнэсээрээ ч юмуу тэ, газраа ухаад, малаа маллаад давж дийлэхгүйн дээр, өндөр технологийн үйлдвэржилт ч муутай, ажиллах хүчин бусад ядуу буурай, хөгжиж буй оронтой ХАРЬЦУУЛАХАД ЦӨӨНтэй, 2 их гүрний дунд хавчуулагдсан ХЯЗГААРЛАГДМАЛ улсад чинь хэн хаанаасаа том үйлдвэр авч ирж босгохов дээ? За аваад ирлээ гэхэд аягүй л бол үйлдвэрт ажиллахгүй гэж голно. Тийм учраас нэг мөсөн IT-гаар яваад боломжийн цалинтайгаар Монголдоо, бүр даварвал гэртээ суугаад, гадаадын том компаниудад ажиллах боломж байгаа юу гэвэл байгаа. Ядаж л өнөө намханаар нь шоолдог Вьетнамчуудаасаа дээр гарая л даа тэ? =P

Thursday, September 22, 2016

Дадлага-1

 Энэ жил зуныхаа амралтаар Монголруу харихынхаа оронд дадлага хийнгээ, ийш тийш газар үзэж амарч өнгөрөөснийг мэдэж байгаа байх.
 Дадлагаа ямар газар юу хийж өнгөрөөсөн талаараа жоохон цухуйлгадаг юм уу гэж бодоод. Юуны түрүүнд Японд дадлага хийх газар яаж хайдаг талаар тайлбарлая.
 3-р курс болон Магистрийн 1-р курсын оюутнууд голчилж зуны дадлагажилтанд хамрагддаг. Манай сургууль дээр тусгайчлан олон байгууллага, компаниас ирж уулзалт ярилцлага зохион байгуулдаг бөгөөд агуулга нь яаж дадлага хийх газраа олох болон ажил хайх хүртэл юу хийх вэ гэсэн талаар. Японд голдуу дадлагын оюутан сонгож авахдаа цаашдаа компанийн шинэ ажилчин болж болохоор хүн байна уу гэдгийг нь хардаг. Нэг ёсны шинээр төгсөөд ажилд орох хүсэлтэй оюутнуудаа эртнээс хайж байгаа гэсэн үг юм.
 Тиймээс зун 8,9 сард хийх дадлагыг бүр 5,6сараас эхлээд материалаа явуулж, хэд хэдэн үе шаттайгаар шалтгалт, ам ярилцлаганд орох замаар бэлдэж сонгодог. Ингэж эртнээс маш олон оюутнууд дадлага хайж эхэлдэгтэй холбогдуулан ажил болон дадлаг хайж буй оюутнуудад зориулж компаниуд болон оюутнуудыг хооронд нь холбож өгдөг хэд хэдэн сайт, твиттэрээр дүүрэн аккаунтнууд байдаг бөгөөд тогтмол мэдээлэл урсаж байдаг. Жишээ нь リクナビ、マイナビгэсэн алдартай сайтууд ч байна.
 Өөрийн мэйл хаягаа бүртгүүлээд, гишүүн нь болохын хажуугаар намайг хаанахын ямар сургуульд ямар мэргэжлээр сурч багаатай холбогдуулан ойрхон болох компаниудын танилцуулга уулзалт, хаана ямар компанид миний мэргэжлийн оюутанд зориулсан дадлага байна гэх мэт бүх мэдээллийг авах боломжтой. Тэрнээс гадна хувь хүний зан чанарын тестийг бөглөөд ямар ажил хийвэл илүү тохиромжтой талаар ч хэлээд өгнө. Зан чанарын тестийг ч яахав интернэтээр үнэгүй бөглөж болж байгаа бол мэдлэг чадварын шалгалт бас байдаг бөгөөд сургууль дээрээ бүртгүүлээд, шалгалтын төвд очиж шалгалт өгсөн оноогоо компаниудад бүртгүүлэхдээ хавсаргаж явуулна. Бас ихэнх том компаниудын дадлагын хугацаа нь хоорондоо давхцдаг учраас яг л тухайн компанид ирээдүйд ажилламаар байна аа гэсэн оюутнууд тунаж материалаа явуулдаг гэхэд хэлсдэхгүй болов уу. Энэ нь Япон хэв шинжтэй, Японы компаниудын арга барил.
 Харин миний хувьд гэвэл бага зэрэг өөр. Учир нь Германы Bosch компанийн Япон дахь(Ёкохама дахь) салбарын энэ жилээс эхлэн явуулж буй Global Internship @Bosch in Vietnam гэсэн хөтөлбөрт оролцсон юм. (Энд дарж танилцуулгыг нь үзээрэй⇒Link.) Аль 5сарын31нд материалаа явуулаад, долоо хоногийн дараа утсаар ярилцлага авч, түүнийхээ хариуг 6сарын 13нд сонсож, 6 сарын 25нд сүүлчийн шалгаруулалтанд орохоор боллоо. Сүүлчийн шатанд нийтдээ 25уулаа тунаж үлдсэн байх бөгөөд, хамгийн эхэнд Англиар өөрийгөө 5минут PR хийсний дараа асуултанд хариулж, дараагаар нь 2,2оороо ам ярилцлаганд ороод төгсгөлд нь 8,8аараа групп хэлэлцүүлэг хийж түүнийгээ 5минутын дотор илгэл тавих байсан юм. Нэмж хэлэхэд, сүүлчийн шалгаруулалт маань Ёкохамад болсон бөгөөд, замын зардлаа өөрсдөө гаргах нөхцөлтэй, бүр Хоккайдо болон Кюүшү арлаас өмнөх өдөр нь онгоцоор ирж хоноод шалгалтаа өгчихөөд буцах хүн ч байсан шүү. Энэ үе шат хооронд нь дадлагаар хийх mission-уудын танилцуулга болон бага зэргийн үйлдвэртэй танилцах завсарлага ороод бүтэн өдөр үргэлжилсэн шалгаруулалт байлаа. Шалгаруулалтын хариугаа 7сарын 1нд нь сонссон юм. Бүтэн сар үргэлжилж нэг юм дадлага хийх газар маань тодорхой болсон байгаа биз. Хэрэв энэ үед надад унасан гэсэн хариу ирсэн бол өөр компанид дадлага хийхээр хайх нь нилээд оройтсон явдал байлаа. Мэдээж олон компанид шалгалт өгч материалаа явуулж болох ч, миний хувьд ганцхан Bosch-д л материалаа явуулсан байсан юм.
 За ингээд ашгүй нэг юм тэнцжээ одоо заасан хугацаанд нь Вьетнамынхаа визээ аваад, гадаад аялахад зориулсан даатгалдаа хамрагдаж бас бусад гэрээ хэлэлцээрийн матералд гарын үсгэ зураад явуулах ёстой. Гэрээ гэдэг нь 2 төрлийн гэрээ байх бөгөөд нэг нь нууцлал чандлан хадгална гэсэн гэрээ, нөгөө нь би энэ дадлагад та бүхний заасан нөхцөлөөр явахад надад асуудалгүй гэсэн  утгатай.
 Bosch компань маань өөрөө олон төрлийн үйлчилгээ, үйлдвэрлэл явуулдаг боловч дийлэнх ашигаа авто машины сэлбэг хэрэгсэл, программ зэргээсээ олдог. Дэлхийд номер нэг automotive supplier ч гэгддэг бөгөөд уг нь Bosch-н өөрийнх нь технологиор машин хийе гэвэл хийж болох бүрэн боломжтой боловч, бусад машины үйлдвэрлэгч компаниудынхаа supplier-г нь хийгээд явж байгаа юм. Миний хуваарилагдсан баг маань 2өөр mission-той байсан бөгөөд, гол зорилго нь маш том прожект ажлын нэг жижигхээн хэсгийг загварчилж, түүнийгээ шалгах байсан юм.
 Хийсэн ажлынхаа талаар нарийн бичих нь ч хэцүү юм, тайлбарлахын тулд нууц задалчих гээд байгаа юм шиг санагдаад нтр :P залхуурав...арай л дэндүү нарийн сунжирсан юм болох болохоор өнгөцхөн л тайлбарлая.
 Эхний даалгавар маань машины хөргөлтийн сэнсийг ажиллуулах үеийн логик дизайныг гаргах байлаа л даа. Юу гэхээр машины урд талын гэрэл нь асаалттай үед хөргөлтийн сэнсийг ажиллуулахад хөдөлгүүрт хангалттай эрчим хүч байхгүй улмаас гэрэл анивчих магадлалтай байдаг. Түүнийг болиулахын тулд олон янзын нөхцөл өгч гэрлээ асаалттай чигээр нь сэнсээ ажиллуулах зорилготой. Тэрнийхээ дараагаар гаргасан логик дизайнаа өөрсдөө тайлбарлаад, яг адилхан дизайныг бодитоор тусгай лабараторийн машин дээр шалгах байсан юм. Дараагийн даалгавар маань арай өөр агуулга бүтэцтэй, өөр зүйлийг бас л шалгаж, тухайн өгөгдөл, шалгах нөхцөл маань зөв үү гүй юу гэсэн юм байлаа.
 Тэгээд гол энэ удаагийн дадлагаар юу хийж, юу сурсан талаараа хамгийн сүүлчийн өдөр илтгэл тавьсан бөгөөд, багийнхаа илтгэлдээ тавьсан сурж мэдсэн зүйлсээс хоёрыг нь танилцуулая.
 Нэгдүгээрт, "СУРАХ АРГА БАРИЛ" бөгөөд, А нь Б-д ямар нэг юмыг заахаар оролдож байна гэж бодьё. А 100% заах гэсэн юмаа тайлбарлалаа. Б түүний дөнгөж нэг хэсгийг(жишээ нь 10%) л ойлгоно. Өөрийн ойлгосон 10%-аа Б нь А-д тайлбарлана. Тэндээс А нь Б-г юуг ойлгож байгааг мэдэх бөгөөд буруу ойлгосныг нь ч засаад үлдсэн 90%ыг дахиж тайлбарлана. Б мөн л өөрийн ойлгосон хэсгийг А-д тайлбарлана. Энэ мэтээр харилцан тайлбарлалцсаны үндсэн дээр Б нь А-гийн заах гэсэн агуулгыг зүгээр ч нэг ойлгоод зогсохгүй өөрийн болгох боломжтой байгаа юм. Багахан л тэвчээр гаргахад их үр дүнтэй арга юм болов уу гэж бодож байна.
 Хоёрдугаарт, "НЭРШИЛ" гэж тэмдэглэе. Bosch компань маань өөрөө дэлхийн 60гаруй улсад салбартай их том компань бөгөөд, маш олон улс үндэстэн ажиллаж байгаа. Мөн нэг том прожект ажил нь олон улсад ажиллаж байгаа салбаруудаас бүрдэх болохоор тухайн прожектоо тусгай дүрмээр нэрлэж явдаг. Жишээ нь нэг software-ийн прожект байлаа гэж бодьё. Түүний нэг ч гэсэн засвар, нэмэлт, орох юм бол тогтсон дүрмээр нэрийг нь өөрчлөөд хэн хаана аль хэсэгт нь засчихав гэдэг нь ойлгомжтойгоор нэрлээд явна. Яах аргагүй олон салбараас бүрдэж байгаа том прожектод ингэж хандахаас өөрөөр яах ч билээдээ. Энэ 2 арга хэрэг болох хүндээ, хэрэг болох газраа гоё санаа болох ч юм билүү гэж бодоод орууллаа.

 Энэ мэтээр сурч мэдсэн, хуваалцмаар санагдсан зүйлсээ бичээд явна даа. Дадлага сэдвээ 2 хуваадаг юм уу гэж бодож байгаа бөгөөд эхний хэсгээ энд хүрээд дуусгая. Дараа арай өөр өнцгөөс дадлага хийх хугацаанд бодогдож санагдсан сэтгэгдлээ хуваалцана аа.

Thursday, September 15, 2016

Сиймхий ч гэсэн гэр минь Сэгсгэр ч гэсэн ээж минь..

 Их сургуульд орсноосоо хойш эхний 2 жилийн зун голдуу Монгол харьж гэртээ цагийг өнгөрөөв. Тэгсэн энэ жилийн амралтаараа Японоор, бас Вьетнамруу явах боломж гараад дадлагаар явсан нь надад ГЭР гэдэг юмны талаар их бодогдууллаа.
 Ер нь байна штээ "гэртээ байгаа юм шиг тухлаарай" гэж үг чинь их учиртай юм байна өө. Хүн өөрийн гэртээ л ёстой дур зоргоороо хөлөө тэрийлгээд хэвтэж чаддаг бол, хаана ч очсон тэр газраа өөрийн гэр шиг тухтай сууя гэвэл болж байнашт. Магадгүй залуу байгаа болохоор байх л даа. Одоохондоо миний бодлоор хэн хаанахыг ч гэрээ болгоё гэх юм бол болгож чадаж байгаан. Гол нь тэ тэр гэрт бас гэр бүлийнхэн нь байвал тэгээд хаа ч алзахгүй юм боловуу даа л гэж...>.< 
 Надад лав энэ гэр минь шүү гээд дотно сайхан сэтгэгдэл төрүүлэхийн тулд тэндээ олон сайхан дурсамжтай байх хэрэгтэй санагдлаа. Дурсамж ч ихтэй, байнгын инээд хөөрөөр дүүрээд байвал зочид буудлыг ч гэр шигээ санаж болж байхад яахын?
 Өө тэгээд ер нь хүмүүс гэрээ санаад хэцүү байнаа гээд уйлцгаагаад л байдын гол санаад байгаа юм гэрийнхэн, найз нөхөд л санагдаад байгаа гэж бодохоор хүн хаана ч гэрээ босгоод амьдарч чадах л байхгүй юу. :P

2016.09.15 нас залуу цус шингэн яваа үеийн сэтгэглэл. Bilguun

Wednesday, September 14, 2016

2016 оны 8сар Кочируу..

 8сар гараад хичээл ч амарч, хэд хоног гэртээ сууж байгаад Кочид байдаг найз дээрээ очихоор Сэйшүн 18 билетээр Нагоягаас гарлаа. Сэйшүн гэдэг нь Залуу нас гэж байгаа юм. Гэхдээ, хэдэн ч насны хүн авч ашиглаж болох энэ билет нь, нийтдээ 5 өдөр бүтэн өдөржингөө хаашаа ч хамаагүй JR(Japan Railways) компанийн галт тэргээр дамжиж суух боломжтой. Сууж болох галт тэрэг нь хурдных байж болохгүй л дээ. Голдуу л ийм билетээр оюутан залуус холын аянд гарахдаа авч ашигладаг юм шиг байгаан.
 За тэгээд зорьсон газар маань манай Нагоягаас 500км орчим зайтай, замаараа Химэжи, Окаяма гэсэн газруудаар дамжиж очино. Явах замдаа Окаямад өдрийн хоолоо идчихээд цаашаа дахиад галт тэргээр явдаг юмуу гэснээ болиод дамжихаас залхуурч автобус захиалаад тэр хооронд нь Окаямад экигийн ойр хавьтай танилцаж сонирхов. Нэг л хөдөө буух юм шиг төсөөлж байсан миний хувьд Окаяма эки их том эки байсан. Бүр манай Нагояд олддоггүй чийз тортны алдартай салбар нээгдэж байхтай таарав.
 Орой нь Окаямагаасаа Кочид ирээд, дөнгөж автобуснаасаа буугаад байтал Кочигийн том баяр Ёсакой нь болж таараад нилээн хүн хөл ихтэй. Найздаа ирчихсэн шүү гэдгээ хэлчихээд л эки дээр бүжиглэж байгаа багуудыг харж жаал суусан бас хөгжилтэй л юм байна лээ. Тэгсэн манай найз гэж энэ Ёсакой-нх нь бүр улаан ногоон фэн, энэн шиг дуртай юм алгаа хха. Эхний өдрөө найзтайгаа хамт хэсэг тайзан дээр бүжиглэж байгаа хүмүүсийг харж, балэшиглэж байгаад, оройн хоолоо өөр Япон найзтай нь хамт идчихээд буцлаа. Найзын найз Япон нь гэж үнэхээр нээлттэй, хөгжилтэй охин байсан. Бас хөөрхөн манай найзыг хааяа хааяа явуулчихна аа. Хоолоо идчихээд л гэртээ харих гэсэн бас нэг паянтай. Тэр нь манай найз л хөөрч баярлаж гүйж байгаад түрийвчээ хаа нэгтээ унагачихажээ хөөрхий. Түрийвчээ олтол надаас мөнгө зээлээд болгохоор болоод, өөрөө цагдаагийн хэлтэст очиж мэдэгдэхээр болов. Япон Япондоо ч гэсэн ямар азаар бас гайгүй өнгөрөвөө, доторх мөнгө төгрөг бичиг баримт нь тэр чигтээ дараагийнх нь өдөр нь олдсон. Үнэхээр Японд юмаа хаясан ч байж л байдаг гэж их хэлдэг ч гэсэн, миний бодлоор лав алга болсон байлаа ч сонин биш л байхгүй юу.
 Дараа өдөр нь өөр нэг хаа хол Акитад сурдаг найз маань бид хоёр дээрээ ирлээ. Автобуснаасаа буухад нь тосож аваад хамт өдрийн хоолоо идчихээд л за одоо юу хийх билээ гэхээр нөгөө найзын ганц дуртай Ёсакой-оо л үзнэ ерөөсөө. Эхний өдөр ч анх удаа хараад үзчихсэн би яваандаа бүр ядарч эхэллээ. Маш олон газраас олон төрлийн хувцасаар жигдэрсэн групп хүмүүс төстэй нэг Ёсакой гэсэн дуун дээр бүжиглэж парад хийдэг юм. Нөгөө өглөө нь автобусаар ирсэн найз маань ч гэсэн хөөрхий ядарчихсан сүүлдээ зүүрмэглэж эхэллээ. Кочигийнхоо найздаа хэлээд нэг юм явахаар болж, оройн хоолоо хаана идэх вэ болж байгаад, хамт баяр үзэж суусан Япон эгчийн зөвлөснөөр нь далайн эргийн хажууд шинээр нээгдсэн газар очиж хооллохоор боллоо л доо. Тэгсэн машинаар явахад нэг гэм нь ард хоёрхон хүн л суух ёстой. Бид хэд нь яах вэ гэж байгаад би голд сууж нуугдаж явахаар болов. Хөдөө болохоороо ч тэр үү бас баяр ч гээд юм болов уу ер нь цагдаатай ч нээх таарсангүй дажгүй яваад өнгөрсөн.
 Ингэж хоёр дахь өдөр маань дуусч, маргааш өглөө нь Кочигийн найз маань Монголруу харихаар Токиог зорих болов. Бид гурав Кочи эки хавиараа голдуу эргэлдэж байгаад найзыгаа орой нь суулгаад өгчихлөө. Одоо өөр бас Кочид сурдаг найзыгаа хүлээж хамт гэрлүү нь явахаар Акитагаас ирсэн найзтайгаа үлдэв. Хүлээж байсан найз маань Осака орчихоод ирсэн болохоор нилээн орой ирээд, өөрийнхөө хоёр Япон найзтай хамт машинаар гэртээ хүргүүллээ. Ер нь дан Кочид ч гэлтгүй хөдөөгүүр бол машингүй хол явахад хэцүү. Хоттой адилхан хаа сайгүй галт тэрэг, метро байдаггүй болохоор зуны халуунд машинаар л давхицгааж байгаан. Найзынхаа машинтай найзуудын ачаар дараа өдөр нь жинхэнэ юм үзэвшт кк.
 Эхлээд тэр оройноо бүгдээрээ далайн эрэг дээр очиж од харвахыг харлаа. Мартагдахааргүй үзэсгэлэнтэй, бүр яг урд, их томоор харж чадлаа. Тэр үедээ шилгүй байсан би хүртэл чөлөөтэй олж харлаа. Маргааш өглөө нь машинаар 3,4цаг явж хүрэх 中津渓谷(Накацү кэйкокү) руу явж уулан дундахь жижиг хүрхрээ үзээд буцаж доошлоод их тунгалаг устай голоор дагаж явсан бөгөөд, нөгөө Акитагийн найз маань буцах байсан тул их л яаруу буцацгаав.
 Одоо би л ганцаараа маргааш өглөө нь Нагояруугаа харихаар гарна даа гэсээр үлдлээ. Тэгсэн тэр оройноо эргийн ойролцоо салют буудуулна гэж сонсоод оройн хоолыг Япон найзын гэрт хийж идээд эргийн зүг хөдөллөө. Замдаа би унтчихажээ. Салют буудуулах чимээнээр сэрээд харсан чинь машин түгжрээд зогсчихсон, яааг хажуу талд салютаа буудуулж байна. Тэгж харах гоё л байдаг юм билээ. Өдий хүртэл холоос л харж зогсдог байсан бол худалч хүнд гарт баригдтал ойрхон санагдах. Цаашаа явж салютаа боомт маягийн газар зам дээр машинаа зогсоогоод харж сууж байснаа дуусахын алдад нь их түгжрэлээс зайлж буцаад замдаа гарлаа.
 Энэ үед Япон найзтай ч би сүрхий найзууд болов. Бид хоёр үнэхээр  сонирхол адилхантай юм билээ. Урьд шөнөөс нь эхлээд л сонсдог, дуртай дуунууд нь дандаа миний ч бас сонсдог дуунууд байж таараад, дараа хамтдаа ямар нэг тоглолт энэ тэр үзэхээр болвол явна шүү гэцгээсээр салсан.
 Ингээд маргааш өглөө нь найзтайгаа гэрээс нь гараад би буцах замдаа мордлоо. Өглөө тэр даруйдаа Окаяма орох автобусны билет захиалаад Химэжи хүртэл галт тэргээр явж тэр хавиараа өдрийн хоолоо идээд, Химэжи цайзын ойролцоо очиж тэнд нь байсан амьтны хүрээлэнгээр орлоо. Намайг гайхшруулсан юм нь, цагаан баавгайг тэр  чигт нь зуны хар халуунд устай пүүлний хажууд орхижээ. Хүн хүртэл халууцацгааж, яана даа гэж байхад тэр их үс ноостой хойд туйлын амьтан, бас пэнгвинүүд яаж халууцаж байгаа болдоо гэж л бодогдов. Энэ удаад очиж байсан амьтны хүрээлэнгүүдээс ялгаатай нь өмнө харж байгаагүй амьтад илүү олон байв. Цор ганцаараа ганцаардаж байгаа кингаруу, бас нэг орь ганцаараа заанаас авахуулаад л олон амьтан байсан.
 Химэжигээсээ наашаагаа галт тэргээр шууд явж харих төлөвлөгөөтэй байсан, Киото эки хүрэх замд техникийн саатал гарсны улмаас Осака эки дээр бүгд бууцгаав. Хэдэн цагаас буцаад хөдлөх нь тодорхойгүй болохоор нь за тэгвэл дахиад л автобус захиалаад явчихая дөө гэж бодоод билетээ ч авчихлаа, тэр хавиараа оройн хоолоо идээд автобусандаа суулаа л даа. Тэгсэн Нагоя хүртэлх замд түгжрэл ихтэй байгаа болохоор оройтож буух байх шүү л гэнэ. За одоо дүүрч гайгүй байлгүй гэсэн хэдэн ч цагаар хоцров бүү мэд арай гэж нэг юм буугаад шөнө дунд гэртээ харьлаа. Нэг иймэрхүү байдалтайгаар л миний зуны амралт эхэлсэн юм даа..

Окаяма эки

Окаямагийн алдартай хоол баразүши

Кочи дахь 中津渓谷(Накацү кэйкокү) гийн хүрхрээ

Кочи дахь 中津渓谷(Накацү кэйкокү)

Дэлхийн соёлын өв Химэжи цайз

Төгсгөлд нь, Кочигийн зуны том баяр Ёсакой бичлэг ←энд дарж үзнэ үү.

2016.09.15 Bilguun